ŞAP HASTALIĞI NEDİR? İNSANLARA BULAŞIR MI?

Şap hastalığı, evcil hayvanlar (at, köpek ve kedi hariç) da dahil olmak üzere çift tırnaklı hayvanlarda görülebilen oldukça bulaşıcı, viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Şap hastalığına Picornaviridae ailesine ait olan Aphthovirus neden olur. Aphthovirusün tip A, O, C, SAT1, SAT2, SAT3 ve Asia olmak üzere 7 farklı türü; 60’dan fazla alt türü bulunur. Her türün farklı özellikleri ve yayılma alanları vardır. Bu nedenle bir türe karşı bağışıklık oluşması diğer türlere karşı koruma sağlamaz. Bir başka ifadeyle her türe karşı farklı aşı yapılması gerekir. Şap virüsü doğrudan solunum yoluyla veya dolaylı olarak virüsle kontamine olmuş yüzeylere temas edilmesiyle sağlıklı hayvanlara kolaylıkla bulaşabilir. Hastalığın başlıca bulaşma yolu havada bulunan damlacıkların solunmasıdır. Bunun yanı sıra şap hastalığının diğer bulaşma şekilleri şu şekildedir:

• Sağlıklı hayvanların enfekte hayvanlarla bir arada bulunması,
• Sağlıklı hayvanların virüsle kontamine olmuş tesislerde tutulması veya kontamine araçlarla taşınması,
• Kontamine olmuş su ve yem

Yukarıda sayılanlara ek olarak hayvanlarla ilgilenen insanların yeterince steril hale getirilmemiş ekipmanlar ve/veya kıyafetlerle hayvanlara temas etmesi de virüsün sağlıklı hayvanlara bulaşmasına neden olabilir. 

Şap hastalığı insanlara bulaşır mı? 

Şap hastalığı genellikle hayvanları enfekte eden ve hayvanlarda ölüme neden olabilen bir hastalıktır. Bununla birlikte bazı araştırmalar virüsün çocuklara, ileri yaş grubundaki kişilere ve bağışıklık sistemi zayıf bireylere nadiren de olsa bulaşabileceğini göstermektedir.

Şap hastalığının insanda başlıca belirtileri:

• Şap hastalığının insanlarda belirtileri, soğuk algınlığı veya grip semptomları ile benzerlik gösterir. 
• Yüksek ateş,
• Boğaz ağrısı,
• Ağız çevresi ve dilde kabarcıklar,
• Ellerde uyuşma, karıncalanma ve kabarcıklar

İnsanlarda şap hastalığı belirtileri genellikle hafiftir ve birkaç gün içerisinde kendiliğinden geçer. Yapılan araştırmalar hastalığın insandan insana bulaşmadığını göstermektedir. Ancak virüsün kolay mutasyona uğraması sebebiyle şap hastalığı tanısı konulan insanların da diğer insanlarla yakın temasta bulunmaktan kaçınmaları gerektiği söylenebilir.