GÖZYAŞI TIKANIKLIĞI

Gözyaşı kanalı, göz ile burun boşluğu arasında bulunan ve gözyaşı bezi tarafından salgılanan sıvının burun boşluğuna akmasını sağlayan anatomik bir yapıdır. Gözyaşı kanalında herhangi bir nedenle tıkanıklık meydana gelmesi durumunda gözyaşı, gözde birikerek göz kapakları arasından yanağa akabilir. Bu da gözyaşı yollarında enfeksiyona yol açarak çapaklanma, ağrı, kızarma ve şişmeye sebep olabilir.

Gözyaşı kanalı tıkanıklığının belirtileri:

• Gözlerde sık sık çapaklanma
• Aşırı sulanma
• Burun kökünde şişlik
• Burun köküne basmakla, göze iltihap gelmesi

Göz yaşı kanal tıkanıklığı her yaşta görülebilmektedir. Ancak sıklıkla yeni doğan bebeklerde ve menopoz sonrasında kadınlarda görülür.  

Gözyaşı Kanal Tıkanıklığı Sebepleri Nelerdir?

a) Doğumsal gözyaşı kanal tıkanıklığı sebebi: Bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında gözyaşı kanallarının oluşumunu tamamlamamasıdır. Genellikle sorun, gözyaşı kesesinin buruna açıldığı yerdeki zarın delinmeden, bebeğin doğmasıdır. Bu durumda gözyaşı buruna boşalamaz.

b) Edinsel gözyaşı kanal tıkanıklığı sebebi: Genellikle orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar. Tekrarlayan enfeksiyonlar, gözyaşı kesesi taşı, sinüzit, travma, sistemik enflamatuvar hastalıklar ve tümörler gözyaşı kanal tıkanıklığına yol açabilir.

Gözyaşı Kanal Tıkanıklığına Nasıl Tanı Konur?

Tıkanıklığın tespitinde en sık kullanılan yöntem bir kanül yardımı ile gözyaşı yollarına sıvı verilmesi (lavaj) işlemidir. Gözyaşı yollarına sıvı verilmesi işleminde hastanın boğazına sıvı gelirse gözyaşı yolları açıktır, sıvı gelmemesi durumunda ise gözyaşı yollarının kapalı olduğu anlaşılır. Tanı koymak için istenen tetkikler dakriyosistografi ve dakriyosintigrafidir.

 Gözyaşı Kanal Tıkanıklığı Tedavisi:

a) Doğumsal gözyaşı kanal tıkanıklığı: İlk 1 yıl masaj uygulaması yapılır. Masaj burun kökünden aşağı doğru sıvazlama şeklinde uygulanır. Günde 3-4 kez, 10 sefer olmak üzere bu masaj hareketini yapmak gerekir. Masajla kendiliğinden kanalın açılma ihtimali %95 civarındadır. Gözde çapaklanma oldukça, antibiyotikli göz damlaları kullanılır. 1.5 yılın sonunda, yaşarma geçmezse kanal kendiliğinden açılmamış demektir. O zaman “probing“ denilen sondalama işlemi yapılır. İlk sondalamadan sonra yaşarma şikâyeti geçmezse, sondalama işlemi tekrarlanabilir. Sondalama ile de yaşarma geçmezse, hastaya balon kateter ile dilatasyon ve tüp entübasyonu uygulanabilir. Bu tedavi yöntemleri ile başarı sağlanamazsa ilerleyen dönemde çocuğa dakriyosistorinostomi ameliyatı yapılabilir.

b) Sonradan oluşan gözyaşı kanal tıkanıklığı: Göz sulanmasının nedeninin gözyaşı kanalı tıkanıklığı olduğunun anlaşılması durumunda tedavi genellikle cerrahidir. Tedavinin amacı gözyaşı kesesi ile burun boşluğu arasında yeni bir yol açılmasıdır. Bu amaçla değişik ameliyat teknikleri uygulanabilir. Yeni açılan kanalın tıkanma ihtimali yüksek olan bazı olgularda bu kanala geçici olmak üzere silikon tüp yerleştirilebilir.

Bu Ameliyatlar 3 Şekilde Uygulanabilmektedir:

1. External dakriyosistorinostomi: Burun ile göz arasına bir cilt kesisi yapılır. Buradan girilerek burun ile gözyaşı kesesi arasında yeni bir yol açılmaktadır. Başarı şansı en yüksek olan ameliyat şekli bu yöntemdir fakat ciltte iz bırakması nedeni ile hastalarda kozmetik endişe yaratabilmektedir.

2. Endoskopik dakriyosistorinostomi (DSR): Endoskop yardımı ile burun içerisinden girilerek gözyaşı kesesine doğru bir yol açılır. Kozmetik açıdan daha çok tercih edilen bir ameliyattır ve kulak burun boğaz uzmanlarının katılımı ile gerçekleştirilir.

3. Transkanaliküler lazer dakriyosistorinostomi: Son yıllarda uygulanmaya başlayan yöntemde ise, gözyaşı kanalının göz tarafındaki ağzı olan kanaliküllerin içerisinden girilerek lazer yardımı ile ameliyat gerçekleştirilmektedir (Transkanaliküler lazer dakriyosistorinostomi). Bu yöntemde, lokal veya genel anestezi altında gözyaşı kanalının ağzı genişletilerek lazer probu kanala yerleştirilir. Prob buruna doğru ilerletilir ve yan burun duvarına yaslanır. Bu noktada lazer çalıştırılır ve kanal ile burun arasında yeni bir pencere açılır. İşlem burun içerisinden endoskop ile sürekli izlenir ve pencerenin yeri ve büyüklüğü istenilen şekilde ayarlanana kadar dokular yakılarak yok edilir. Ardından kanala silikon tüp yerleştirilerek işlem sonlandırılmaktadır.Bu yöntem de Kulak Burun Boğaz uzmanlarının katılımı ile gerçekleştirilir.